Αμπελοκαλλιέργεια

Η ποικιλία Αγιωργίτικο καλλιεργείται κυρίως στη ζώνη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης ή αλλιώς Π.Ο.Π.  Νεμέας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη, σε έκταση, ζώνη Π.Ο.Π. της Ελλάδας, στην  οποία καλλιεργούνται περίπου 22.000 στέμματα αμπελώνων με την ποικιλία Αγιωργίτικο. Βέβαια τα τελευταία χρόνια, η ποικιλία δοκιμάζει την τύχη της και εκτός των συνόρων της ζώνης Νεμέας. Βρίσκουμε πλέον μικρές εστίες αμπελώνων με Αγιωργίτικο τόσο στην Κρήτη όσο και στη Δράμα της βορείου Ελλάδος. Και βέβαια, διάσπαρτα αμπέλια με Αγιωργίτικο μπορούμε να συναντήσουμε τόσο στα νησιά του Αιγαίου όσο και σε κάποιες περιοχές της στερεάς Ελλάδας και της Αττικής.

Την τελευταία δεκαετία, υπάρχει μια μικρή πτώση στον αριθμό των στρεμμάτων με Αγιωργίτικο, μέσα στη ζώνη της Νεμέας, αλλά και η μείωση του ρυθμού εξάπλωσης της ποικιλίας, η οποία οφείλεται τόσο στην στροφή των καταναλωτών στα λευκά κρασιά, όσο και στη δυσκολία καλλιέργειας της ποικιλίας σε κάποιες μικρές περιοχές της ζώνης.

Πρόκειται για μια ποικιλία που έχει καλή ανθεκτικότητα στην ξηρασία, και περιβάλλοντα με ξηροθερμικές συνθήκες την βοηθούν αρκετά στην παραγωγή ποιοτικής πρώτης ύλης, δηλαδή υγιή  και αρκετά ποιοτικά σταφύλια.

Η ποικιλία Αγιωργίτικο, ανήκει στις εύρωστες ποικιλίες αμπέλου. Με σταφύλια μέτρια σε μέγεθος όπως επίσης και μέτρια ρώγα.

Η πυκνότητα φύτευσης βρίσκεται ανάμεσα στα 330 και 450 φυτά ανά στρέμμα. Όμως, τα τελευταία χρόνια ερχόμενοι στην Νεμέα, νέοι άνθρωποι, οι οποίοι επένδυσαν στο αμπέλι και στο κρασί και άνθρωποι της περιοχής οι οποίοι ταξιδεύοντας σε άλλες αμπελουργικές περιοχές πήραν ιδέες και εικόνες,  άρχισαν να ξαναδοκιμάζουν τις πιο πυκνές φυτεύσεις, και πειραματίζονται σε διάφορα συστήματα μόρφωσης. Οπότε σήμερα υπάρχουν μέσα στη ζώνη, νέα αμπέλια, τα οποία έχουν πυκνότητα φύτευσης έως και 650 φυτά / στρέμμα, και ύψος κορμού, το οποίο αγγίζει και τα 90 εκατοστά, και ως κλάδεμα χρησιμοποιείται πάντα το Roayt, αλλά ως μονό πλέον και όχι ως διπλό, όπως σε όλους τους  παραδοσιακούς αμπελώνες.

Εκτός όμως από αυτή τη διαφοροποίηση κάποιων αμπελώνων, ένας επισκέπτης στην περιοχή της Νεμέας, θα μπορέσει να διαπιστώσει και άλλες διαφορές από αμπελώνα σε αμπελώνα, όπως είναι το ύψος του φυλλικού τοιχώματος.

Η ξενάγηση του επισκέπτη στα μικρά δρομάκια ανάμεσα στα αμπέλια, θα γεμίσει με ακόμη περισσότερα ερωτηματικά για την ομοιόμορφη εικόνα των αμπελώνων, που δεν υπάρχει, σε σύγκριση με τους αμπελώνες άλλων χωρών, όταν προσέξει των προσανατολισμό των γραμμών. Δεν υπάρχει ισορροπία ως προς τον προσανατολισμό των γραμμών και η βασική αιτία, αυτού του γεγονότος είναι ο πολυτεμαχισμένος κλήρος και δευτερευόντως η μορφολογία των εδαφών. Ο προσανατολισμός του αμπελώνα της Νεμέας δεν είναι ενιαίος, το αντίθετο μάλιστα, επικρατεί μια αναρχία, η οποία δίνει μια εικόνα άγριας και φυσικής ομορφιάς στους επισκέπτες. Η πρώτη εικόνα που λαμβάνει ο επισκέπτης του δίνει την εντύπωση ενός περίπλοκου μωσαϊκού, αρχιτεκτονικά αρκετά άναρχου, και όχι μονότονου και αρχιτεκτονικά ομοιόμορφου όπως συμβαίνει σε αμπελώνες της βορείου Ευρώπης. Αυτή, η πολύπλευρη πολυπλοκότητα που προκύπτει εξαιτίας όλως των παραπάνω μικρών διαφορών από αμπελώνα σε αμπελώνα, δίνει χρώμα στους αμπελώνες της περιοχής και αφορμή σε όσους θέλουν να προβληματιστούν για το αποτέλεσμα. 

Υπάρχουν αρκετά τεμάχια, στα οποία αυτές οι μεγάλες διακυμάνσεις τόσο όσο αφορά την κατεύθυνση των γραμμών, όσο και τις υπόλοιπες μικρές διαφορές έχουν γίνει συνειδητά από τους αμπελουργούς, με στόχο να επιτύχουν όσο το δυνατόν ποιοτικότερο αποτέλεσμα, αφού επιθυμούν η ποικιλία να εκφράσει όσο το δυνατόν καλύτερα και ποιο εύστοχα το terroir στο οποίο καλλιεργείται.

Ο στόχος των αμπελουργών της Νεμέας είναι, αυτό το μωσαϊκό εικόνων που υπάρχει στους αμπελώνες της περιοχής, να συνοδεύεται και από ένα μωσαϊκό χρωμάτων και αρωμάτων στο κρασί. Έτσι ώστε, ο επισκέπτης να σαγηνεύεται πραγματικά από όλη αύτη την πλούσια παλέτα αρωμάτων που είναι ικανό να βγάλει το Αγιωργίτικο σε διαφορετικά terroir, στην ίδια γεωγραφική τοποθεσία. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα τόσο της ποικιλίας όσο και την περιοχής (Π.Ο.Π.) Νεμέας. Για αυτό πιθανόν τον λόγο και συναντάμε σε αυτόν τον τόπο την ίδια ποικιλία εδώ και χιλιάδες χρόνια…

Κωνσταντίνος Μπακασιέτας
Γεωπόνος, Master Αμπελουργίας